Otvoren Karađorđev muzej u Radovanjskom lugu kraj Velike Plane

Konak i Crkva

28/07/2014

Proteklog vikenda je otvoren Muzej vožda Karađorđa, vođe Prvog srpskog ustanka i rodonačelnika dinastije Karađorđevića, u Radovansjkom lugu kraj Velike Plane.

Svečanosti su prisustvovali Njegovo Peosveštenstvo Vladika braničevski G. Ignjatije, koji je blagoslovio poduhvat, g-din Predrag Marković i g-din Darko Spasić, članovi Krunskog saveta, kao predstavnici Njegovog Kraljevskog Visočanstva Prestolonaslednika Aleksandra II, Karađorđevog potomka, g-din Dejan Šulkić, predsednik opštine Velika Plana, otac Predrag Popović, paroh radovanjski, koji je pokrenuo i vodio izgradnju muzeja, mnogobrojni darodavci i veliki broj meštana ovog kraja.

G-din Predrag Marković pročitao je pozdravno pismo Njegovog Kraljevskog Visočanstva Prestolonaslednika Aleksandra II koji je poručio: „Sa velikom radošću primio sam vest o otvaranju Muzeja posvećenog Karađorđu u Radovanju. Nisam u prilici da lično prisustvujem svečanosti koju tom prilikom organizujete, pa vas molim da moje pozdrave i blagodarnost prenesete Njegovom Preosveštenstvu G. dr Ignjatiju, vernom i časnom žiteljstvu Radovanja, predstavnicima republičkih vlasti i lokalne samouprave, svem kliru i onima koji su omogućili da se ovaj Muzej otvori, kao i svima prisutnima na skupu. U Radovanju je ubijena Srbija, i u Radovanju je smrt pobeđena i otet joj je žalac! Karađorđe je privremeno umro da bi živeo u večnosti, ali se Srbija od smrti otrgla i smrti se ne da! Mi živimo u Bogu i kroz Boga, mi trajemo kroz sećanje i ljubav svojim potomaka, naša se budućnost zasniva i na sposobnosti da pamtimo i na vrlini zahvalnosti prema onima koje nije porazio ni život, ni smrt!“

Jedan deo muzeja posvećen je i stogodišnjici od izbijanja Prvog svetskog rata te se mogu videti vojničke uniforme i oružje iz tog vremena.

Može se videti i veliki top iz vremena Prvog srpskog ustanka, velika kolekcija kubura, razni dokumenti toga vremena kao i Karađorđev portret u prirodnoj veličini, dimenzija 210 x 110cm, rad poznatog srpskog slikara Paje Jovanovića. Karađorđe je prikazan u trenutku kada se hvata za srebrnu sablju, obučen u narodno crno odelo, sa crvenom lentom preko grudi kao znakom dostojanstva. Posetioci crkve tvrde da ih oči sa portreta prate gde god da stanu.

Spomen kompleks Radovanjski lug zahvata površinu od 46 ha. Obuhvata prvobitno grobno mesto vožda Đorđa Petrovića – Karađorđa; crkvu Svetog arhangela Gavrila, poznatu i pod imenom Zahvalnica; nedavno izgrađeni parohijski dom; letnju pozornicu i ulaznu kapiju u Radovanjski lug. Nalazi se na 8.5 km od Velike Plane, odnosno na 3.5 km od Manastira Pokajnice. Dominira jednom udolinom, koja se pruža desno od sela Radovanje.

Vožd Đorđe Petrović – Karađorđe će u srpskoj istoriji biti zapamćen ne samo kao inicijator i vođa Prvog srpskog ustanka (1804 – 1813), već i po svojoj tragičnoj smrti i činjenici da je njegovo telo bilo čak četiri puta sahranjivano. Davne 1817. godine Karađorđe se, posle tri godine izgnanstva, tajno vratio u Srbiju. Na preporuku svog kuma, narodnog starešine Vujice Vulićevića, utočište je našao u selu Radovanje, koje je pripadalo Vujičinom upravnom području. U datom trenutku Karađorđe nije slutio da mu je kum deo zavere za njegovo tajno pogubljenje, čiji je idejni tvorac bio knez Miloš Obrenović, koji je strahovao da će mu Karađorđev povratak ugroziti vrhovnu vlast. U rano jutro 13, odnosno 26. jula po novom kalendaru, na praznik arhangela Gavrila, zaverenici su sekirom usmrtili usnulog Karađorđa. Pošto mu je glava odvojena od tela, poslata je sultanu u Carigrad, ne bi li se steklo njegovo poverenje i naklonost. Telo pak je zakopano u Radovanjskom lugu, pod jednim hrastom,gde je urezan znak krsta. Docnije će Karađorđevo telo biti više puta premeštano i sahranjivano, dok najzad ne nađe mir u dinastičkoj zadužbini Karađorđevića, u crkvi Svetog Đorđa na Oplencu. U međuvremenu, prvobitno grobno mesto Karađorđa je obeleženo (1845.), a danas sadrži mermernu ploču sa tekstom, veliki drveni krst i gvozdenu ogradu.

1930. godine Kralj Aleksandar I Karađorđević, praunuk vožda Đorđa Petrovića – Karađorđa, sagradio je u pitomom donjem pomoravlju, na levoj obali Morave, spomen crkvu Svetog arhangela Gavrila. Narod je crkvu nazvao Zahvalnica, u znak zahvalnosti za sva dela vođe Prvog srpskog ustanka. Podignuta je prema projektu arhitekte Vasilija Androsova, kao minijatura oplenačke crkve.

Muzej je zaživeo zahvaljujući velikim ličnim naporima i entuzijazmu oca Predraga Popovića, paroha radovanjskog, žitelja Radovanja koji su vredno pomagali, kao i firmama i privatnim darodavcima Goša montaža ad Velika Plana, Asa ibelik Velika Plana, Donic doo, Mlekara Plana, Prva mesna zajednica Velika Plana, Republički zavod za zaštitu spomenika Beograd, Canzona doo, porodicama Božinović i Petković, vinarijama Radovanović i Radić, i kolekcionaru oružja iz Velikog Orašja Darku Gajiću. Obeležavanje 200. godišnjice od ubistva vožda Karađorđa biće organizovano u Radovanjskom lugu 2017. godine.

Njegovo Kraljevsko Visočanstvo Prestolonaslednik Aleksandar II poziva sve građane Srbije da posete ovaj kompleks od velikog istorijskog značaja za našu državu i naš narod.

Vladika Ignjatije i Jerej Predrag Popovic Predrag Marković, clan Krunskog saveta  i Jerej Predrag Popović, vodja projekta Predrag Marković, cita pismo Prestolonaslednika, Darko Spasic, clan Krunskog saveta i predsednik opstine Velika Plana