Mart 2013. – Utvđenje u Maroku, Ežen Fromenten

0

Utvđenje u Maroku – Ežen Fromenten  (La Rošel 1820 – Sen Moris 1876)

Ulje na platnu

Dimenzije: 56 x 94 cm

inv. br. 130/02

19. vek

Beli dvor

Slika Utvrđenje u Maroku Ežena Fromentena deo je stalne postavke Dvorskog kompleksa i izloženo je na galeriji prvog sprata Belog dvora. Slika je bila deo inicijalne kolekcije Dvorova, a u dokumentaciji se pominje pod tri slična naziva Predeo iz Alžira, Tvrđava sa vojskom i Utvrđenje u Maroku. Nastala u drugoj polovini 19. veka ova slika predstavlja tipičan Fromentenov pejsaž inspirisan predelom Severne Afrike, koja je godinama bila nadahnuće kako za njegova slikana tako i pisana dela.

Od sredine 18. veka evropski umetnici poput Ežena Delakroa i Vilijama Tarnera počinju da slikaju istorijske i književne teme, kao i pejsaže, inspirisane često egzotičnim predelima i kulturama Orijenta, Severne Afrike i Dalekog Istoka. Biranjem tema koje nisu karakteristične za evropsko slikarstvo ovi slikari, romantičari, našli su način da se udalje od stega akademskog slikarstva i da u svojim delima istraže subjektivni i emotivni doživljaj kako imaginarnog tako i stvarnog sveta. Ežen Fromenten je u osnovi bio slikar pejsažnih scena. Temama on se nadovezuje na slikarstvo romantičara, a slikajući realne prizore približava se slikarima impresionizma.

Na slici Utvrđenje u Maroku u potpuno pustom predelu naslikan je niz građevina kubičnog oblika – tipičnih za podneblje Severne Afrike. Ove građevine sa desne strane uokviruju blago uzvišenje, dok u daljini, na granici horizonta, formiraju utvrđenje. U pustom predelu raštrkana je grupa ljudi, prikazanih u pokretu. Kao kontrast pustoši, gornju polovinu slike ispunjava bistro plavo nebo.

Jasna i uravnotežena kompozicija slike Utvrđenje u Maroku svedoči o Fromentenovom klasičnom školovanju. Pusti predeo i građevine, koje se svojom formom i bojom utapaju u pejsaž, slikani su zemljanim bojama, gde se ljudske figure, kao sitni tamni obrisi, jedva primećuju. Široki kadar ove scene gde se detalji stapaju, a akcenat je stavljen na kontrast između puste zemlje i bistrine plavog neba, na snažan način prenosi doživljaj koji je Maroko ostavljao, i danas ostavlja, na evropskog posmatrača.

Ežen Fromenten bio je francuski slikar i pisac. Rođen je u La Rošu u Francuskoj. Umesto da uči pravo, u Parizu 1939. godine odlučuje da krene očevim stopama i okreće se umetnosti. Učitelji su mu bili francuski slikari pejsaža Remond i Kabat. Godine 1946. prvi put odlazi u Alžir. Iste godine debituje u Salonu predstavljajući se sa dve pejsažne scene, jednom rodnog La Rošela, a drugom Alžira. Od tada pa u naredne tri decenije Fromenten se afirmiše kao slikar egzotičnih pejsaža.  Predeli, ljudi i događaji koje sreće na putovanjima po Severnoj Africi, kasnije Veneciji i Holandiji, predstavljaju umetničko nadahnuće kako za pisana tako i slikana dela. Kao slikar etnolog i antropolog Fromenten u svoje pejsaže i gradske predele uvek uvodi ljudsku figuru – u daljini, jedva vidljivu, ili u drugom planu, na konju, u hodu – na taj način on daje celoviti doživljaj tih egzotičnih krajeva koji su ga godinama inspirisali.

Pored slikarstva Fromenten se bavio i pisanjem. Izlagao je na Salonima u Parizu i često pisao kritiku istih. Publikovao je dva putopisa sa putovanja po Severnoj Africi i jedan roman pod nazivom „Dominik“ (1863). Posle jedine posete Holandiji, čije slikarstvo ga je opčinilo, napisao je knjigu pod naslovom „Stari umetnici“ (1876) gde je na rečit način i iz ličnog ugla istražio Flamansko i Holandsko slikarstvo.

BD24ww BD24w