SPASOVDAN AMANET DESPOTA STEFANA

Više hiljada Beograđana tradicionalnom litijom obeležilo je gradsku slavu, Spasovdan. javlja Beta.

Litija je krenula u 11:30 ispred hrama Vaznesenja Gospodnjeg u Ulici admirala Geprata i zvonjenjem zvona svih beogradskih hramova.

Litija, koju je predvodio mitropolit zagrebačko-ljubljanski Jovan i novoizabrani episkop šumadijski Jovan, prošla je centralnim gradskim ulicama do Patrijaršije SPC a potom se vratila natrag do gradskog hrama – Vaznesenjske crkve.

U litiji su bili prestolonaslednik Aleksandar Karađorđević sa princezom Katarinom kao i rukovodstvo beogradske skupštine.

Na čelu povorke, uz sveštenike, bili su i pripadnici Vojske Jugoslavije, koji su nosili ikone.

Spasovdan je za slavu grada Beograda odredio despot Stefan Lazarević 1403. godine, kada je Beograd postao prestonica Srbije.

Tada su ustanovljeni i gradski grb i zastava.

Od tada, uz ratne prekide, Beograđani su svečano slavili svoju slavu sve do 1847. godine kada je tadašnja vlast prekinula litiju. Proslavljenje gradske slave obnovljeno je 1992. godine, a svečana litija gradskim ulicama ponovo je krenula od 1993. godine.

Crkva je praznik Spasovdan ustanovila u znak izbavljenja ljudi, koje je Isus obavio za 40 dana, koliko je boravio na zemlji posle vaskrsa.

POLITIKA, 14.06.2002.

OBELEŽENA KRSNA SLAVA BEOGRADA

SPASOVDANSKA LITIJA

Posle liturgije u hramu Vaznesenja Gospodnjeg nekoliko hiljada Beograđana priključilo se litiji na ulicama glavnog grada.

Svetoj arhijerejskoj liturgiji u hramu Vaznesenja Gospodnjeg prisustvovalo je juče mnoštvo vernika. Litiju su predvodili sveštenici Srpske pravoslavne crkve, a nekoliko hiljada Beograđana obeležilo je veliki hrišćanski praznik , u narodu poznat kao Spasovdan, krsnu slavu Beograda i mnogih porodica.

Već od ranog jutra vernici su počeli da se okupljaju u crkvenoj porti, paleći sveće, a zbog liturgije, koja je počela u 9 sati, mnogi nisu uspeli da uđu u hram. Litija je krenula iz crkve Vaznesenja, praćena zvonima svih gradskih i prigradskih hramova. Sveštenici su nosili jerusalimski krst, barjak od crvenog brokata sa grbom Beograda iz 1938. godine i ikonama Vaznesenja, sa jedne i Svete Petke, sa druge strane. Pitomci Akademije Vojske Jugoslavije, prvi put, poneli su slavsku ikonu Skupštine grada i Trojeručicu, poklon manastira Hilandara Vaznesenjskoj crkvi.

Kod Terazijske česme izgovorene su molitve za zdravlje Beograđana, a potom kod Saborne crkve za poštedu od stradanja i najezdu tuđina, protiv međusobnog trvenja i za mir i blagostanje. Od Saborne crkve, povorka se vratila do Hrama Vaznesenja i tako simbolično zatvorila krug. U crkvenom dvorištu, ispred granitnog krsta, održan je pomen za nekoliko stotina Beograđana koji su na tom mestu poginuli u bombardovanju 6. aprila 1941. godine.

Litiji su prisustvovali prestolonaslednik Aleksandar i princeza Katarina Karađorđević, Radmila Hrustanović, gradonačelnica Beograda, Nenad Bogdanović, predsednik gradske vlade, kao i brojni zvaničnici gradske uprave.

BORBA, 14.06.2002.

Više Hiljada Beograđana predvodili su mitropolit zagrebačko-ljubljanski i cele Italije Jovan, prestolonaslednik Aleksandar Karađorđević sa suprugom Katarinom i rukovodstvo gradske Skupštine.

BEOGRAD JUČE SLAVIO

Ako svako popravi sebe, popraviće time i crkvu i državu – čestitajući Beograđanima slavu, rekao je episkop šumadijski Jovan

Više hiljada Beograđana pridružili su se juče tradicionalnoj spasovdanskoj litiji i 599. proslavi krsnog imena prestonice.

Praćena zvonima svih gradskih i prigradskih hramova litija je krenula iz crkve Vaznesenja, posle liturgije koju su predvodili episkopi Srpske pravoslavne crkve šumadijski Jovan i vikarni episkop Atanasije.

«Neka nam Gospod da mogućnost da učinimo ono što kao ljudi moramo činiti», rekao je episkop Jovan, čestitajući Beograđanima slavu uz poruku:

«Svi govore kako treba popraviti crkvu i državu, ali neka prvo svako popravi sebe jer će tako popraviti i crkvu i državu».

Praznička povorka, koju su predvodili arhijereji i sveštenici SPC prošla je tradicionalnom trasom od ulice Admirala Geprata sa zaustavljanjima pred Terazijskom i Sabornom crkvom, a onda nazad, Ulicom Sime Markovića do Vaznesenjskog hrama čime je simbolično zatvoren molitveni krug, a Beograd zajedničkom molitvom.

Na čelu litije sveštenici su nosili Jerusalimski krst, barjak od crvenog brokata sa grbom Beograda iz 1936. i ikonom Vaznesenja, s jedne, i svete Petke, s druge strane.

Vaznesenjsku ikonu Skupštine grada i Trojeručicu nosili su pitomci Akademije Vojske Jugoslavije.

Pored predstavnika gradske vlade i republičkih i saveznih vlasti, u povorci su bili princ Aleksandar i princeza Katarina Karađorđević.

Po završenoj litiji, u porti crkve Vaznesenja Gospodnjeg služen je pomen za nekoliko stotina Beograđana koji su na tom mestu poginuli u bombardovanju 6. aprila 1941. godine. Prilikom ovog tragičnog događaja oštećen je i Vaznesenjski hram i, tek završen, živopis, delo i nekog slikara emigranta Andreja Bicenka.

Pod svodovima hrama u toku je restauracija živopisa i to po uzoru na očuvana dela istog autora u drugim crkvama, među kojima je i crkva Ružica na Kalemegdanu.

Vaznesenje ili Spasovdan, kojeg SPC proslavlja u 40. dan po Vaskrsenju Isusa Hrista, istovremeno je i istorijski datum za našu prestonicu od 1403. godine, kada je gradsku svetkovinu ozvaničio despot Stefan, sin kneza Lazara.

U vreme despotovine prestonica Beograd nije imao crkvu posvećenu ovom velikom prazniku, a današnji hram, osveštan 25. marta 1863. gradili su knez Mihajlo Obrenović i mitropolit Mihajlo Jovanović.

VEČERNJE NOVOSTI, 14.06.2002.

GLAVNI GRAD JUČE OBELEŽIO SVOJU SLAVU – SPASOVDAN

PITOMCI NOSILI IKONE

Na jučerašnji praznik Vaznesenja Gospodnjeg, koji je za slavu Beograda još davne 1403. godine odredio despot Stefan Lazarević, prošla je ulicama glavnog grada svečana litija. Crkvenu povorku sa sveštenstvom, monaštvom, studentima i profesorima Bogoslovskog fakulteta, za kojima je išla masa, predvodili su novi šumadijski episkop Jovan (Mladenović) i hvostanski vladika Atanasije, a prvi put su u njoj posle mnogo godina – bili i vojni pitomci s ikonama u rukama.

Spasovdanskoj litiji prethodila je sveta arhijerejska liturgija u Vaznesenjskoj crkvi, gde je juče služen i parastos svim žrtvama bombardovanja 1941. godine.

Sama Spasovdanska litija, u kojoj je bila gradonačelnica Radmila Hrustanović, domaćin slave Ljubomir Anđelković, potpredsednik gradske vlade, i drugi gradski funkcioneri, (u povorci je takođe bio princ Aleksandar Karađorđević sa suprugom Katarinom), prošla je centralnim gradskim ulicama, od Vaznesenjske do Saborne crkve (i nazad), sa dva usputna zadržavanja radi molitve za napredak grada i zdravlje ljudi. Litija je bila praćena zvonjavom sa svih gradskih hramova.

Patrijarh Pavle prazničnu liturgiju služio je u crkvi Vaznesenja Gospodnjeg u Žarkovu i ove godine – iako najavljen – nije predvodio svečanu litiju gradom.

Proslava je nastavljena sinoć u Starom dvoru, svečanim prijemom za viđene zvanice iz sveta politike, kulture i diplomatije... Za goste je priređena bogata trpeza, a domaćin slave Ljubomir Anđelković, obećao je Beograđanima da će vrlo brzo imati lepši i «pravi» grad.

NACIONAL, 14.06.2002.

PRINC ALEKSANDAR PRVI PUT U SPASOVDANSKOJ LITIJI

Po prvi put litiju predvodili pitomci Vojske Jugoslavije sa ikonama u rukama

BEOGRAD – Prazničnu liturgiju povodom Vaznesenja Gospodnjeg, Spasovdana, krsne slave Beograda, u prepunoj beogradskoj Vaznesenjskoj crkvi služili su juče novoizabrani episkop šumadijski Jovan i vladika hvostanski Atansije, uz sasluženje sveštenstva SPC.

Nakon liturgije, od prote Vaznesenjske crkve u Gepratovoj ulici, praćena zvonjavom zvona, ulicama Beograda do Saborne crkve i nazad krenula je molitvena povorka od nekoliko hiljada vernika predvođenih arhijerejima Srpske pravoslavne crkve. Po prvi put od kako je litija obnovljena 1992. godine, na čelu povorke bili su pitomci vojske koji su nosili ikone.

Molitvena povorka zaustavljala se tri puta: kod Terazijske česme i Saborne crkve, kada je čitan moleban za napredak grada i zdravlje njegovih stanovnika i treći put ispred granitnog krsta u porti Vaznesenjske crkve, gde su 1941. godine stradali Beograđani.

Liturgiji su prisustvovali prestolonaslednik Aleksandar i princeza Katarina, u svečanoj povorci bila je gradonačelnica Radmila Hrustanović i znatan broj pripadnika VJ.

Obraćajući se okupljenom narodu, u kratkoj besedi episkop šumadijski Jovan (Mladenović) poručio je da danas govorimo o potrebi popravljanja crkve i države, ali ako popravimo sami sebe popravili smo i crkvu i državu.

Spasovdan je pokretni «praznik» koji se proslavlja 40 dana posle Vaskrsa, uvek u četvrtak. Jedan je od najznačajnijih praznika i označava kraj Hristove ovozemaljske misije spasenja ljudskog roda i zato ga proslavljaju svi hrišćani.

Pre šest vekova ustanovio ga je despot Stefan Lazarević, koji je 1403. godine Beograd proglasio za svoju prestonicu. Beograđani su Vaznesenje Gospodnje redovno proslavljali sve do 1947. godine, kada je u vreme komunizma molitvena povorka napadnuta i potom ukinuta. Ponovo je ulicama glavnog grada, na Spasovdan, narod išao predvođen arhijerejima 1992. godine.

RADIO B92, 13.06.2002, NOĆNIK, 21.00

SPIKER - Više hiljada Beograđana tradicionalnom litijom obeležilo je gradsku slavu, Spasovdan. Spasovdan je za slavu Beograda odredio despot Stefan Lazarević1403.godine. Beograđani su svečano slavili svoju slavu sve do 1947. godine, kada je komunistička vlast prekinula litiju. Proslavljanje gradske slave obnovljeno je 1992. godine, a svečana litija gradskim ulicama krenula je ponovo 1993. godine. Litija je u pola 12 krenula od hrama Vaznesenja gospodnjeg u Ulici Admirala Geprata i prošla centralnim gradskim ulicama. U litiji su bili prestolonaslednik Aleksandar Karađorđević i princeza Katarina, gradonačelnica Beograda Radmila Hrustanović i funkcioneri gradske vlade.

TV POLITIKA, 13.06.2002, DAN, 19.00

Obeležena slava grada Beograda Spasovdan

SANJA SAMARDŽIĆ, reporter - Ovogodišnju litiju od hrama Vaznesenja gospodnjeg centralnim ulicama predvodili su mitropolit zagrebačko-ljubljanski Jovan, episkop šumadijski Jovan i episkop hvostanski Atanasije. U povorci su bili prestolonaslednik Aleksandar Karađorđević sa suprugom i njaviši predstavnici Gradske vlade.

TV BK, 13.06.2002, TELEFAKT 4, 18:55

IVANA DIMITRIJEVIĆ- Današnjoj litiji su se pored mnogobrojnih građana pridružili članovi gradske Skupštine i kraljevske porodice dok su ikone nosili pripadnici Vojske Jugoslavije. Povorka je od hrama Vaznesenja išla ulicama Kneza Miloša, Srpskih vladara, Kneza Mihajla do Patrijaršije i Saborne crkve. U povorci su učestvovali gradonačelnica Radmila Hrustanović, Prestolonaslednik Aleksandar i Princeza Katarina, predstavnici crkve i brojni članovi gradske vlade.

TV STUDIO B, 13.06.2002, VESTI U 7, 19.00

SENKA MILOŠ-ĆOSO, reporter - Posle osvećnja slavskog kolača, hrama Vaznesenja Gospodnjeg, i Skupštine grad formirana je litija koja se predvođena sveštenstvom, predstavnicima grada, kraljevske porodice i Vojske Jugoslavije ulicama Kneza Miloša i Srpskih vladara kretala do Terazijske česme gde se sveštenstvo pomolilo za zdravlje Beograđana.

TV STUDIO B, 13.06.2002, VESTI U 22.00

Obeležena slava grada Beograda Spasovdan

SENKA MILOŠ-ĆOSO, reporter - Posle osvećenja slavskog kolača, hrama Vaznesenja Gospodnjeg, i Skupštine grada formirana je litija koja se predvođena sveštenstvom, predstavnicima grada, kraljevske porodice i Vojske Jugoslavije ulicama Kneza Miloša i Srpskih vladara kretala do Terazijske česme gde se sveštenstvo pomolilo za zdravlje beograđana.

YU INFO, 13.06.2002, VESTI, 21.00

U prilogu o pravoslanom prazniku Spasovdanu pomenuto je Njegovo Kraljevsko Visočanstvo Princ Aleksandar Karađorđević koji je prisustvovao današnjoj litiji.