ISTINA O 27. MARTU 1941.

Dokumentarni film „Pronalaženje duše“ koja govori o dvadesetsedmomartovskim dešavanjima pre 65 godina, biće premijerno prikazan u ponedeljak na TV Pink.

Zvučni snimak uličnih demonstracija 27. marta 1941. godine u Beogradu koji je nedavno pronašao u arhivu Filmskih novosti savetnik te kuće Božidar Zečević imaće svoju svečanu televizijsku premijeru na Pinku 27. marta u 20 časova. Dokumentarni film pod nazivom Pronalaženje duše govori o dvadesetsedmomartovskim dešavanjima pre 65 godina i u njemu se, prema rečima autora tog filma Božidara Zečevića, otkrivaju neke nove stvari. U ovom filmu, čiji je koproducent TV Pink, pored parole „Bolje rat nego pakt“ za koju se verovalo da je lajt motiv Drugog svetskog rata, čuju se i parole „Dole vlada“ i „Živeo kralj Petar II“, čime se baca potpuno novo svetlo na dosadašnje istorijske činjenice. Na konferenciji za novinare koja je povodom predstojeće televizijske premijere ovog filma, održana u prostorijama TV Pink, autor filma je rekao da je sada pravo vreme da se otkrije prava istina o tim dešavanjima.

- U ovom filmu koriste se nalazi istoričara i u njemu se pojavljuju sami učesnici 27. marta. Mi smo do sada mislili da je ovaj film izgubljen, ali nema ničeg izgubljenog i sve što je napravljeno ostaje. Moj zadatak je bio samo da pokrenem priču, a istina će isplivati sama – rekao je Zečević.

Direktor Filmskih novosti Miodrag Vuković rekao je da je čitav protest 27. marta vođen pod parolom Bolje rat nego pakt, ali da pronalaženje ovog materijala govori sasvim drugačije.

- Ovaj materijal ne predstavlja običnu priču, već je reč o promeni istorijskih fakata. On nije digao samo Srbiju na noge, već i okolne prostore, i ovim ćemo dokazati da smo zemlja spremna na istinu – istakao je Vuković. On je dodao da je Filmski institut jedan od najjačih arhiva na svetu.

Inače, TV Pink po prvi put ulazi u koproducentski odnos nekog dokumentarnog filma, a prema rečima Tanje Vojtehovski – Stevanov, PR-a te televizije, oni planiraju ozbiljnije da se posvete toj strani umetnosti.

- Dokumentaristika u Evropi i svetu je komercijalna, a mi se nadamo da ćemo i kod nas stvoriti takvo tržište. Ključne stvari se u Srbiji dešavaju u martu, a posle 65 godina ovaj materijal može da baci potpuno novo svetlo na nešto što je bila istorijska činjenica, a sada je istorijsko pitanje – rekla je Vojtehovski – Stevanov.

KURIR, 21.03.2006. godine

ORIGINAL FALSIFIKATA

DOKUMENTARNI FILM “PRONALAŽENJE DUŠE“ RAZOTKRIVA 65 GODINA ČUVANU TAJNU ČTA SE U STVARI DEŠAVALO NA DEMONSTRACIJAMA 27. MARTA 1941.

Skoro pola veka udžbenici u našim školama bili su puni neizbežnih parola „Bolje rat nego pakt, bolje grob nego rob“, sa sve slikama gnevne mase na tadašnjem Trgu Republike, a u sećanje na taj 27. mart 1941. godine televizijske kanale svake godine preplavili bi snimci masovnih demonstracija nafilovane dubokim glasom spikera, u čijim su rečenicama svi mogući znaci interpunkcije zamenjivani ključnom rečju – Komunistička partija Jugoslavije.

Ali, došlo je vreme da se tokovi istorijskih previranja obasjaju i sa druge strane, one koja je decenijama vešto skrivana u najmračnijim odajama raznoraznih arhiva i depoa, čemu je doprinelo i nedavno otkriće Božidara Zečevića, savetnika Filmskih novosti, u čijim je odajama pronašao deo filma od 70 metara, snimljen na 35 – milimetarskoj traci sa originalnim zvukom, pokličima i žamorom zabeleženim tog značajnog datuma.

Sve to prevedeno na narodni jezik znači da se na tonskom zapisu filma u trajanju od šest minuta čuju uzvici “Živeo Kralj Petar Drugi“, koji je 27. marta doveden na presto, dok je preostali šest minuta bez tona snimak ljudi oko spomenika Knezu Mihailu i okupljenim studentima u Njegoševoj ulici, kod tadašnje treće muške realne gimnazije. Kadrovi ispred Narodnog pozorišta prikazuju i ogromni panu na kojem su zastava i karta Kraljevine Jugoslavije, sa sve monogramom Kralja Petra II Karađorđevića.

- Nemam dokaze da su Komunisti sklonili ovaj film, ali je činjenica da je stajao u Filmskim novostima jako dugo, verovatno od samog rata, i stoga se može smatrati nije bio poželjan zbog objektivne slike koju pruža o 27. martu. Dugo se nije smelo reći i da je tog dana bilo povika “Živeo Kralj Petar II“ – započinje priču o nesvakidašnjem otkriću Božidar Zečević i dodaje: - Materijal je sam po sebi interesantan, na njemu se vidi što se zaista dešavalo u Beogradu tog dana i tu nema laži i prevare. Demonstracije tog dana imale su prevashodno jugoslovenski karakter, želju za očuvanjem kraljevine i predstavljale su provalu gneva naroda, koji se uz povike “Bolje rat nego pakt“ digao protiv Hitlera.

Interesantno je da je Zečević istinu u martovskim događajima saznao još kao dečak od svoje majke koja je bila jedna od učesnica na demonstracijama: - Od svoje majke sam čuo šta se tačno dešavalo tog 27. marta, dok su nas u školi učili drugačijoj istini. Tako da sam živeo da dve istine. Sada, zahvaljujući ovoj dokumentaciji konačno može da se ustanovi šta se stvarno dešavalo tog istorijskog datuma – istakao je Zečević.

Premijera ovog filma biće na TV Pinku, simbolično, baš 27. marta u 20 sati, a sa ovim ekskluzivnim materijalom “ružičasti“ najavljuju uvođenje dokumentarnih sadržaja u svoj program. (fis –J.B.)

BLIC DODATAK, 03.03.2006.

PREMIJERA FILMA KOJI BACA NOVO SVETLO NA 27. MART 1941. GODINE

Zvučni snimak uličnih demonstracija 27. marta 1941. godine u Beogradu, koji je nedavno pronašao u arhivu „Filmskih novosti“ savetnik te kuće Božidar Zečević, imao je svečanu premijeru sinoć u Kraljevskom Dvoru.

Ovaj dvoipominutni zapis za koji se više od šest decenija verovalo da je izgubljen, prvi je zvučni filmski žurnal proizveden u Srbiji, sa autentičnom uličnom vrevom i poklicima demonstranata. Snimljen je profesionalnom kamerom privatne beogradske firme „Artistik film“ Andrije Glišića i Zarije Đokovića.

- Generacije ljudi u bivšoj Jugoslaviji vaspitavane su pomoću „pročišćene istorije“, prema kojoj su komunisti bili jedini organizatori demonstracija 27. marta. Nakon pronalaženja ovog filmskog materijala na kojem ljudi uzvikuju „Živeo kralj Petar II“, istorija se menja. Tu se vidi ono o čemu mi je pričao otac kada sam bio mali – rekao je Princ Aleksandar Karađorđević.

Na osnovu više značajnih snimaka otkrivenih krajem prošle godine u arhivu „Filmskih novosti“, koji svedoče o ovom spornom datumu naše istorije, snimljen je i dokumentarac, koji će premijerno biti prikazan 26. marta ove godine.

- Film će obuhvatiti snimke posete Princa Pavla Hitleru 1939. godine, zatim razne događaje oko sporazuma Cvetković – Maček, a završiće se prvom komunističkom proslavom 27. marta 1945. godine u Beogradu na kojoj govori Tito istim tim ljudima koji su bili na ulicama ’41. Tako će gledalac moći da vidi kako je 27. mart nastao između istine i mita – rekao je za „Blic“ autor Božidar Zečević. M. Graf

Raniji napisi u dnevnim listovima o pronađenom materijalu

PRESS, 07.02.2006.

EPOHALNO

U ARHIVI „FILMSKIH NOVOSTI“ PRONAĐEN ZVUČNI FILMSKI SNIMAK DEMONSTRACIJA 27. MARTA 1941.

 Zvučni filmski snimak uličnih demonstracija 27. marta 1941. godine u Beogradu, za koji se više od šest decenija verovalo da je izgubljen, pronašao je nedavno u „Filmskim novostima“ savetnik te kuće Božidar Zečević. To je najverovatnije prvi zvučni filmski žurnal proizveden u Srbiji – deo filma od 70 metara, snimljen na 35-milimetarskoj traci, sadrži originalan zvuk, pokliče demonstranata i vrevu, i obrađen je i u jednom od prvih studija za film i zvuk u Srbiji, rekao je Zečević Beti.

Film je snimljen profesionalnom kamerom privatne beogradske firme „Artistik film“, čiji su vlasnici bili Andrija Glišić i Zarija Đokić, iz Bulevara Kralja Aleksandra broj 93. Do sada nije bilo moguće utvrditi ko je bio snimatelj tog filma. Na tonskom segmentu filma, koji traje oko šest minuta, čuju se uzvici „Živeo Kralj Petar II!“, dok su na preostalih šest minuta materijala bez tona, snimljeni ljudi okupljeni ispred spomenika knezu Mihailu i manifestacije studenata u Njegoševoj ulici, kod tadašnje Treće realne muške gimnazije.

Na snimku s trga ispred Narodnog pozorišta kamera je zabeležila veliki pano na kojem su zastava i pano Kraljevine Jugoslavije, s monogramom Kralja Petra II Karađorđevića, koji je tog 27. marta 1941. godine doveden na presto.

Zečević je u arhivu „Filmskih novosti“ pronašao još jedan značajan snimak – treće izdanje „Naše filmske hronike“ (docnije “Filmske novosti”), povodom godišnjice 27. marta u Beogradu 1945. godine, na kojem je na tonskoj filmskoj traci zabeležen govor Josipa Broza Tita sa balkona Narodnog pozorišta.

- Jedna kamera nalazila se na vrhu palate „Riunione“, današnji bioskop Jadran, druga je bila na balkonu Narodnog pozorišta a treća na prozoru današnjeg Narodnog muzeja. Na snimku se vidi nepregledna masa sveta. Film dug 240 metara sjajno je snimljen i montiran, sređen i tonski obrađen, kao da je proizveden danas u nekoj visoko-profesionalnoj kući – kaže Zečević i tvrdi da ni taj snimak nikada nije javno prikazan.

Arhiv „Filmskih novosti“ kao riznica blaga

Oba filma (snimak uličnih demonstracija 27. januara 1941. i Titov govor četiri godine kasnije) pronađeni su u arhivu “Filmskih novosti” u kojem se čuva više od 15 miliona metara filmske trake, kaže Zečević, i dodaje da je oko 100.000 metara snimljeno pre i tokom Drugog Svetskog rata, zbog čega je “neophodno da se taj fond sistematski istraži i zaštiti, jer verovatno sadrži još mnoge nepoznate materijale.

DANAS, 07.02.2006.

PRONAĐEN TONSKI SNIMAK DEMONSTRACIJA 27. MARTA 1941.

Zvučni filmski snimak uličnih demonstracija 27. matra 1941. godine u Beogradu, za koji se više od šest decenija verovalo da je izgubljen, pronašao je nedavno u “Filmskim novostima” savetnik te kuće Božidar Zečević. To je najverovatnije prvi zvučni filmski žurnal proizveden u Srbiji – deo filma od 70 metara, snimljen na 35-milimetarskoj traci, sadrži originalan zvuk, pokliče demonstranata i vrevu, obrađen je u jednom od prvih studija za film i zvuk u Srbiji, rekao je Zečević Beti. Film je snimljen profesionalnom kamerom privatne beogradske firme “Artistik film” čiji su vlasnici bili Andrija Glišić i Zarija Đokić, iz Bulevara Kralja Aleksandra broj 93. Do sada nije bilo moguće utvrditi ko je bio snimatelj tog filma. Na tonskom segmentu filma koji traje oko šest minuta, čuju se uzvici: “Živeo Kralj Petar II”, dok su na preostalih šest minuta, bez tona, snimljeni ljudi okupljeni ispred spomenika knezu Mihailu i manifestacija studenata u Njegoševoj ulici, kod tadašnje Treće muške realne gimnaazije. Na snimku s trga ispred Narodnog pozorišta kamera je zabeležila veliki pano na kojem je zastava i karta Kraljeviner Jugoslavije, s monogramom Kralja Petra II Karađorđevića, koji je toga 27. marta 1941. godine doveden na presto. “Artistik film” je u poseldnjoj deceniji pred rat radio na uvođenju tona i posedovao je prvi aparat za snimanje tona u Beogradu, koji je konstruisao Žarko Grgurov. Zečević u arhivi “Filmskih novosti” pronašao je još jedan značajni snimak – treće izdanje “Naše filmske hronike” (docnije “Filmske novosti”) povodom godišnjice 27. marta u Beogradu 1945., na kojem je na tonskoj filmskoj traci zabeležen govor Josipa Broza Tita sa balkona Naronog Pozorišta. Film dug 240 metara sjajno je snimljen i montiran, sređen i tonski obrađen kao da je pproizveden danas u nekoj visoko-profesionalnoj kući – kaže Zečević i tvrdi da ni taj snimak nikada nije javno prikazan. Oba filma pronađeni su u arhivi „Filmskih novosti“, u kojem se čuva više od 15 miliona metara filmske trake, kaže Zečević i dodaje da je oko 100.000 metara filma snimljeno pre i tokom Drugog svetskog rata., zbog čega je „neophodno da se taj fond sistematski istraži i zaštiti, jer verovatno sadrži još mnoge nepoznate materijale”.

BETA

VEČERNJE NOVOSTI, 07.02.2006.

OTKRIĆE U FILMSKIM NOVOSTIMA O DOGAĐAJIMA 27. MARTA 1941. GODINE

TONSKI SNIMAK DEMONSTRACIJA

Zvučni filmski snimak uličnih demonstracija 27. marta 1941. godine u Beogradu, za koji se više od šest decenija verovalo da je izgubljen, pronašao je nedavno u Filmskim novostima savetnik te kuće Božidar Zečević.

To je najverovatnije prvi zvučni žurnal proizveden u Srbiji – deo filma od 70 metara, snimljen na 35-milimetarskoj traci, sadrži originalan zvuk, pokliče demonstranata i vrevu, i obrađen u jednom o d prvih studija za film i zvuk u Srbiji, rekao je Zečević Beti.

Film je snimljen profesionalnom kamerom privatne beogradske firme „Artistik film“ čiji su vlasnici bili Andrija Glišić i Zarija Đokić, iz Bulevara kralja Aleksandra 93. Do sada nije bilo moguće utvrditi ko je bio snimatelj tog filma.

Na tonskom segmentu tog filma koji traje oko šest minuta, čuju se uzvici „Živeo kralj Petar Drugi!“, dok su na preostalih šest minuta, bez tona, snimljeni ljudi okupljeni ispred Spomenika knezu Mihailu i manifestacije studenata u Njegoševoj ulici kod tadašnje Treće muške realne gimnazije.

Na snimku s trga ispred Narodnog pozorišta, kamera je zabeležila veliki pano na kojem je zastava i karta Kraljevine Jugoslavije, s monogramom kralja Petra II Karađorđevića, koji je tog 27. marta 1941. godine doveden na presto.

(Beta)

POLITIKA, 07.02.2006.

U ARHIVU FILMSKIH NOVOSTI PRONAĐEN SNIMAK DEMONSTRACIJA ZVUČNI FILMSKI SNIMAK ULIČNIH PROTESTA 27. MARTA 1941. GODINE U BEOGRADU

Zvučni filmski snimak uličnih demonstracija 27. marta 1941. godine u Beogradu, za koji se više od šest decenija verovalo da je izgubljen, pronašao je nedavno u Filmskim novostima savetnik te kuće Božidar Zečević.

To je najverovatnije prvi zvučni žurnal proizveden u Srbiji – deo filma od 70 metara, snimljen na 35-milimetarskoj traci, sadrži originalan zvuk, pokliče demonstranata i vrevu, i obrađen u jednom o d prvih studija za film i zvuk u Srbiji, rekao je Zečević Beti.

Film je snimljen profesionalnom kamerom privatne beogradske firme „Artistik film“ čiji su vlasnici bili Andrija Glišić i Zarija Đokić, iz Bulevara kralja Aleksandra 93. Do sada nije bilo moguće utvrditi ko je bio snimatelj tog filma.

Na tonskom segmentu tog filma koji traje oko šest minuta, čuju se uzvici „Živeo kralj Petar Drugi!“, dok su na preostalih šest minuta, bez tona, snimljeni ljudi okupljeni ispred Spomenika knezu Mihailu i manifestacije studenata u Njegoševoj ulici kod tadašnje Treće muške realne gimnazije.

Na snimku s Trga ispred Narodnog pozorišta kamera je zabeležila veliki pano na kojem je zastava i karta Kraljevine Jugoslavije, s monogramom Kralja Petra II Karađorđevića, koji je tog 27. marta 1941. godine doveden na presto.

„Artistik film“ je u poslednjoj deceniji pred rat radio na uvođenju tona i posedovao je prvi aparat za snimanje zvuka u Beogradu, koji je konstruisao Žarko Grgurov. To je bila kabasta aparatura koja se teško prenosila, pa su filmovi tonski obrađivani u dvorištu zgrade.

Zečević je u „Arhivi novosti“ pronašao još jedan značajan snimak – treće izdanje „Naše filmske hronike“ (docnije Filmske novosti), povodom godišnjice 27. marta u Beogradu 1945. godine, na kojem je na tonskoj traci zabeležen govor Josipa Broza Tita sa Balkona Narodnog pozorišta.

Oba filma pronađena su u arhivu „Filmskih novosti“, u kojem se čuva više od 15 miliona metara filmske trake, kaže Zečević i dodaje da je oko 100.000 metara filma snimljeno prte i tokom Drugog svetskog rata, zbog čega je „neophodno da se taj fond sistematski istraži i zaštiti, jer verovatno sadrži još mnoge neispitane materijale“.

Beta